| A | |
| òp aachteren án, verder naar achter | |
| dor kòmme weej ok nog án, dat gaat ons ook nog gebeuren, daar krijgen wij ook nog mee te maken | |
| án zien, doodmoe zijn | |
| iets án ziên, iets even afwachten | |
| d'r án, we gaan beginnen | |
| goeien aard hebbe, het naar de zin hebben | |
| òp d'n aard 't zelfde, ongeveer hetzelfde | |
| van aeges, vanzelf | |
| án 't aend gebrocht, tot aan de dood verzorgd | |
| die löpt òp 't aend, 1.iemand is stervende 2. iemand gaat binnenkort bevallen | |
| dè's krek aender/ender, dat is precies hetzelfde | |
| gen aerg ien hebbe, niet in de gaten hebben | |
| aerm zin hebbe, ongelukkig zijn | |
| van aermoej,van ellende, geen andere kant op kunnend | |
| vör aeveveul d'r beej zitte, fysiek aanwezig maar nauwelijks inbreng hebben | |
| pien afbidde, pijn bezweren door gebed | |
| d'r van af zien, 1. de kluts kwijt zijn, in de war zijn. 2. ervan af zijn, iets achter je laten | |
| kiendje afgaeve, kind verliezen door sterfte | |
| afgewerkt zien, klaar zijn | |
| weej kòmme òw án, we halen je op om daarna samen weg te gaan | |
| 't is mar vör ânder minse, wanneer iets niet zo nauwkeurig gemaakt is | |
| erges òp ándoên, ergens naar onderweg zijn | |
| 'n hiël ángaon, een hele onderneming | |
| d'n hônd ánhisse, de hond aanzetten tot aanvallen | |
| ánlegge mit iemand, contact maken | |
| iets vör d'n ánvat hebbe, iets achter de hand hebben, reserve hebben | |
| ánwaerk make, beginnen | |
| de kar ánzette, kar achteruit tegen de losplaats plaatsen om bv. melktuiten te lossen | |
| gladden aol, gladjanus |
| B | |
| baar make, egaliseren | |
| de baas kunne, overwinnen | |
| te baevert gaon, op bedevaart gaan | |
| bagge sneeje, biggen castreren | |
| 't hui lit òp de balke, het hooi ligt op de hooizolder | |
| bamboesten bessem, harde bezem | |
| dè mot bar zien, dat kan ik me niet voorstellen | |
| dè bát 'r nie án, dat heeft geen zin | |
| die het 'n hiël battereej, die heeft een breed achterwerk | |
| van 't bed òp 't stroj, van kwaad tot erger, bergafwaarts | |
| iemand beejhale, aansluiten | |
| 'n hiël begaekenis, een heel gedoe | |
| zó'n beist, enorm, erg | |
| bekaajt vanaf kòmme, met een slecht resultaat blijven zitten, minder dan verwacht | |
| dor bekòmde van, daar knap je van op | |
| beejèn vare, verzamelen van het koren | |
| 't nie beejgaeve, het niet toegeven of opgeven | |
| bescheid zegge, beslissing doorgeven, laten weten | |
| dè beschiet 'r nie án, dat is te weinig om het verschil te maken | |
| 'ne beul van 'ne kel, grote grove man | |
| wie zien aege bewaart, bewaart gen rotte appels, goed voor jezelf zorgen, goed op je gezondheid letten | |
| ien de biën kòmme, opstaan | |
| heej het gen biën, hij kan niet lopen | |
| van de biën af, niet meer kunnen lopen | |
| as òw iets binnevelt, als je iets bedenkt | |
| alle bitjes bate (zaei de begien en pieste ien de zië), alle beetjes helpen | |
| d'n blaok slöt d'r af, de damp/rook komt er af | |
| blaoke Pósse, beloken Pasen, de eerste zondag na Pasen en afsluiting van de Paasweek | |
| 'nen blaûwen dop, een blauw oog | |
| 'ne bliende zeuj 't gaer ziên, het is niet optimaal maar wees er tevreden mee | |
| bloêd foeste, met blote handen bloed vermengen totdat het afgekoeld is zodat het niet stolt - daarna verwerkt tot bloedworst | |
| uut de bòks gaon, naar de wc gaan | |
| bòks òp de melk, vel op de melk nadat deze afgekoeld is | |
| die bökt um 'ne scheet, die is snel geraakt, gevoelig | |
| òp d'n bos stoëte, hint geven | |
| afgelekte bòtteram, een meisje dat veel gekust wordt | o |
| braaf 't zellefde, ongeveer hetzelfde | |
| d'n brând is 'r af, het hoeft niet meer zo nodig, het ergste is voorbij | |
| dor braoj ik wel iets van, daar maak ik wel iets van | |
| dè vret gen broëd, iets ruim op voorraad hebben | |
| hard broëd, korst van roggebrood op woensdag gratis te halen bij de Overloonse bakkers | |
| umste burt, om de beurt |
| D | |
| dor heb ik veul daag mit , daar heb ik veel plezier met/van | |
| daags d'r òp, de dag erna | |
| nor d'n dael of de stal gaon, naar de wc gaan | |
| daerm slieme, darmen van het varken leegmaken om vervolgens te gebruiken voor het maken van worst | |
| uut d'n dag gaon, uit het licht gaan staan | |
| kalen dets, kale kop | |
| d'n dieje, hij daar, die man | |
| diêp ien bed zitte, flink ziek zijn | |
| ik bin dik, ik heb genoeg gegeten | |
| uut zienen doên, uit het vaste patroon zijn, uit zijn doen zijn | |
| gen doên, geen beginnen aan | |
| niks mit van doên hebbe, niets mee te maken hebben | |
| zó dol as 'n kuuke, duizelig zijn | |
| dónste naober, naaste buurman, buren | |
| ge ziet d'r uut as 'n dörgeschete erwt, je ziet er belabberd uit | |
| dör mekaar, over het algemeen, gemiddeld | |
| draeger ploege, minder diep ploegen | |
| ien d'n draei, in de bocht | |
| die draeit 'r alles dör, die maakt alles op | |
| iemand dör d'n drek hale, roddelen/kwaadspreken over iemand | |
| nie druppele mar dörpisse, aansporen tot opschieten | |
| d'n duksten tied, meestal | |
| wá dunkt òw?, wat vind jij er van? | |
| án d'n dunne zien, diarree hebben | |
| vör d'n duuster, voor het donker | |
| as ge 't ovver d'n duvel het, traejde um òp ziene start, degene waarover men spreekt laat zich dikwijls op dat moment zien |
| E | |
| effenaf kiêke, chagrijnig kijken | |
| engelen mik, heel brood |
| F | |
| tusse de fip en de fállie, er tussen in, te groot voor het servet en te klein voor het tafellaken | |
| òp zien fállie kriêge, op z'n donder krijgen | |
| nakse fállie, te bloot gekleed zijn | |
| fátse kaart, speelkaart waarmee je in het spel geen kans maakt | |
| die is nie zó fien, iemand die niet zorgvuldig, secuur is | |
| fien kiendje, klein, tenger kind | |
| 'ne foësen appel, een uitgedroogde appel | |
| de koei funke , de koeien geven meer melk als ze in het voorjaar in de wei komen |
| G | |
| dè gaajt meej nie, dat bevalt me niet | |
| gael vaerf, geelzucht, Hepatitus A | |
| ga nie (waor), helemaal niet (waar) | |
| van de gavel ien de riêk loëpe, van de wal in de sloot raken | |
| die het 't gat hoëg zitte, hij denkt dat hij meer is dan een ander, verwaand persoon | |
| die het wer geaerfd, 1. die heeft weer een kindje gekregen 2. die heeft weer een erfenis gehad | |
| afbliêve mit òw vijf gebooje, handen af | |
| heej het 't 'r mit gedaon, hij is overleden | |
| dè löpt mit 'ne geer, spits toelopend stuk bv. textiel | |
| heej is geflatst, hij is gezakt | |
| ze hebben um d'r án gehange, ze hebben hem verraden | |
| mit 'ne gek iets zegge, voor de grap wat zeggen maar waar wel met een kern van waarheid in zit | |
| die het 'r van geleeje, die is niet meer de oude, die heeft er van gelust, die is er op achter uit gegaan | |
| heej kan 't geliek , hij kan het allemaal | |
| ze gemaete kriêge, op je donder krijgen | |
| mit gemoejd zien, er komt veel bij kijken, je moet er veel moeite voor doen | |
| gen aens, niet eens | |
| gent reeje, volksvermaak waarbij ruiters de kop van een opgehangen gans moesten trekken | |
| gennegewônder, niet verbazingwekkend, zie je wel | |
| 't laeste geslacht, vlees van het laatst geslachte dier | |
| getraeje zien, beledigd zijn | |
| geund wiete weg, gunder wiet, guns wiet, ver weg | |
| dè's 'n gevil, moeizaam verlopende handelingen met pijnlijke gevolgen | |
| gevaor van dörkòmme, het valt mee, het gevaar is geweken | |
| gewaar worre, in de gaten krijgen | |
| iemand laote gewerre, iemand zijn gang laten gaan, met rust laten | |
| gezichte sneeje, gekke bekken trekken | |
| vör gilles, het telt niet | |
| die het de gloeiende vijf, hij heeft een gekke bui | |
| die kunde d'r goêd beej hebbe, een fijn iemand, daar heb je iets aan, een gezellig persoon | |
| goêd geleeje zien, populair zijn | |
| dè wört genne goeie mer, die wordt niet meer beter, die is terminaal | |
| 'ne goffert van 'ne kel, groot grofgebouwd persoon | |
| 'n uur góns, afstand die je in een uur aflegt | |
| grei as grei, heel veel spullen/voldoende | |
| de groês scheure, weiland licht omploegen | |
| het ze má groët, kleine kinderen kleine zorgen, groëte kinderen grote zorgen |
| H | |
| iets án 't haendje hebbe, verkering hebben | |
| vör haûwes, om te houden, iets gewonnen hebben en mogen houden | |
| de halven tied, de helft van de tijd | |
| zó stief as 'n hankhôlt, heel stijf, stram zijn | |
| dè schiet meej ònder de häör, ik raak geïrriteerd door een bepaalde uitspraak of gedrag | |
| het 't hart nie, waag het niet | |
| ik haûw 't mit òw, ik ben het met je eens | |
| 'n hel vaeg, bijdehante vrouw | |
| schraolen herring, zeer mager persoon | |
| mit de hiêp gemakt, hoekig persoon qua uiterlijk | |
| moi hin laote doên, met rust laten | |
| van hin kòmme, vandaan komen, oorzaak zijn van | |
| daor göt 't wer hin, het begint weer | |
| d'r nie mit hin kunne, niet om kunnen gaan met emotie of bepaalde personen | |
| waor zal ik 'r mit hin, wat moet ik ermee doen? | |
| hoie wá, afscheidsgroet | |
| 't hökt, er is onenigheid, wrevel | |
| 'n aend hôlt, een stuk hout | |
| ieder hondsgezeik, heel vaak | |
| mòtte nog gón huie?, heb je haast? | |
| huie as de zòn schient, profiteren van het moment | |
| òp de huke zitte, op de hurken zitten, gehurkt zitten | |
| hult en bult, oneffen | |
| 'nen hiëlen huushâld, groot gezin |
| I | |
| ieders kier, telkens weer | |
| die is d'r iengeluûsd, hij is opgelicht | |
| iêver ien hebbe, zin in hebben, gemotiveerd, enthousiast zijn |
| J | |
| dè schilt 'ne jas, 1. het is kouder geworden 2. het is minder geworden | |
| die het 'ne jas uutgedaon, die heeft ingeleverd qua gezondheid | |
| 'ne jas kriêge, flink verliezen | |
| vörbeej jatse, hard voorbij rijden | |
| vör de jen, voor de flauwekul | |
| jommer hebbe, medelijden hebben |
| K | |
| kâlde schottel, koude schotel | |
| kalen deem, scheldwoord voor iemand met een hoge dunk van zichzelf | |
| 't käök zien, het zat zijn | |
| dè is käösje vör um, dat komt hem goed uit, dat bevalt hem wel | |
| mit stónde kar werke, terwijl de een geladen wordt, wordt de andere gelost | |
| ge zut ze òp 'n knon laaje, met mensen met zo'n instelling kun je niks beginnen | |
| keps zien, geen geld meer hebben | |
| aachterum is 't kermis, welkom via de achterdeur | |
| de kerk is uut, de mis is afgelopen | |
| dè is gen kerkewaerk, dat komt niet zo precies | |
| de keutel kort beej 't hart hebbe zitte, snel geraakt zijn, snel boos zijn | |
| keuntje kermis, dan zwaait er wat | |
| örges kiêk òp hebbe, 1. ergens verstand van hebben 2. een oogje hebben op | |
| die stöt 'r òp te kiêke, die is erop gespitst, gebrand | |
| dor stoj ik van te kiêke, daar kijk ik van op | |
| òp de kiest houwe, duidelijk je mening uiten | |
| goei waer vör de kikvörs, nat regenachtig weer | |
| wá makte me nòw klaor?, wat doe je nu? (verbazing), wat flik je me nu? | |
| klage mit gezonde biën, klagen zonder reden | |
| klats (water), plens | |
| de klenste en de verwendste, jongste kind van het gezin wordt verwend | |
| precies van de klep, term uit de keuken dat iets precies goed of genoeg is | |
| heej het de klier ángehad, iemand die pater of priester is geweest | |
| 'n hiël klòcht, grote groep mensen of dieren bij elkaar | |
| zatte klös/kloëte, dronken | |
| klót ‘r mar mit hin, bekijk het maar, zoek het maar uit | |
| ik goj mit òw knäök nog de pruume uut d'n boëm, ik word veel ouder dan jij, jij gaat eerder dood dan ik | |
| knöp, 1. knoop in bv. touw of zakdoek 2.meervoud van knop van bv. bloem of struik | |
| val ien de knöp, ik denk er niet aan, vergeet het maar | |
| kodde ien de oëge, korstjes in de ooghoeken | |
| dor is gen koe án ovverstuur, het is niet erg als het fout gaat | |
| koffie drinke, broodmaaltijd 's avonds | |
| kolf ien de bòks, laaghangend kruis | |
| án òw kònt, dat zou je wel willen | |
| án zien kont bliêve hange, per ongeluk gekocht, verkregen | |
| die ment det ze 'n kont mier is, ze voelt zich verheven boven anderen | |
| de kont tegge de krib zette, dwarsliggen | |
| 'n kont òpschuûve, een stukje opschuiven | |
| de kop tusse twië oere zette, dreigen met straf, terechtwijzing | |
| köpke en schuttelke (köpkes en schuttelkes = mv) kop en schotel | |
| korte kermenaaj, kort gesneden varkensvlees met roomboter | |
| keuntje kermis, dan zwaait er wat | |
| het 't kiendje ok wá mitgebrocht?, impliciete vraag om een borrel op kraamvisite | |
| klaor kânte make, afwerken, oplossen, oppakken | |
| klaor waer, open weer | |
| de klets kriêge, kou vatten | |
| 'ne klats van mitgekrege, een tik van meegekregen | |
| òp de klungels, näöj, todde kriêge, op je donder krijgen | |
| âlde knip, oud bouwvallig huis | |
| 'ne knoest van 'ne kel, harde botte onverzettelijke man | |
| zó vaal as koestront, enorm verkleurd, verschoten | |
| de koffie uuthebbe, de koffie opgedronken hebben | |
| zó druëg as 'n krekelskont, heel droog | |
| te krempel genaeid, te dicht op de naden gestikt | |
| krieg 's af, tast toe, begin | |
| mit kròmme aerm, mandje met een cadeautje bv. bij kraamvisite | |
| kròm zin hebbe, slechtgehumeurd zijn | |
| klaene krot, zeer klein persoon | |
| ge kriegt twië krukke, je wordt 77 jaar oud | |
| 't krult 'r, spanning, ruzie | |
| des 'n kruus, zware opgave, zware last | |
| d'n aovend zal òns kulle, doorgaan, opschieten | |
| dè het meej gekuld, dat heeft me de das omgedaan, dat is fout gegaan | |
| ze het ze lòs ien de kui, ze draagt geen BH | |
| geej kunt meej wá, bekijk het maar | |
| heej kwaam 's ovver ..., hij wilde het eens hebben over ... | |
| 'nen hiële kwak, nogal veel | |
| kwoj kiêke, er slecht uitzien | |
| 'ne kwoje kòp hebbe, boos zijn | |
| kwoj tând, slecht gebit | |
| kwoj zin, slecht humeur |
| L | |
| des gen lacheswaerk, dat is niet grappig, dat is niet om te lachen | |
| òp de lappe gaon, uitgaan, drinken | |
| ge kunt de hând d'r nie án leeje, erg warm, te warm om vast te pakken | |
| 't kan wá leeje, het luistert niet zo nauw | |
| dor zien weej lellek òp, daar zijn we kien op, dat hebben we graag, begerig zijn | |
| lektries bötje, telefoonbotje, gevoelig botje in de elleboog | |
| d'r lellek òpstaon, je in een nadelige situatie bevinden | |
| ze mòtte 't hier van de levvende hebbe, ze vragen hier veel geld voor iets | |
| heej kriegt 't licht vör mekaar, het lukt hem meestal wel | |
| heej lit slaecht, 1. hij is ernstig ziek, 2. hij ligt op sterven 3. hij is niet populair in de groep | |
| loëtere zând, onvruchtbare arme grond | |
| lellek valle, val met flinke gevolgen | |
| 't lujt, de kerkklokken luiden | |
| luusterse schort, korte zwarte zijden schort | |
| luxe wage, personenauto |
| M | |
| muûj as 'n maaj, erg vermoeid | |
| macht hebbe, spierkracht | |
| dè hedde maej, dat kan gebeuren | |
| dör mekaar, over het algemeen | |
| die hengt án de laeste mem, die wordt achtergesteld, is achtergebleven in ontwikkeling | |
| mesaesterse bòks, corduroy, ribfluwelen broek | |
| meske pikke, spel bekend als land veroveren | |
| òp òw mieter kriege, op je donder krijgen | |
| des dikke mik, die zijn erg gesteld op elkaar, gezworen kameraden | |
| 'n min kiendje, mager, ziekelijk, zorgenkindje | |
| mist braeke, hoopjes mest uit elkaar halen en over het land verspreiden | |
| mist umflatse, mest verspreiden d.m.v. een riek | |
| genne moêd mer hebbe, het opgeven | |
| dikke moggel, dikke vrouw | |
| Dè zuj moi zien, 1. Dat zou fijn zijn 2. dat is toch niet te geloven | |
| 't stikt de moord (van de vliêge), uitzonderlijk veel (vliegen) | |
| des genne mot, dat hoeft niet per se | |
| mit iemand de musse uuthale, kattekwaad uithalen, gedrag dat niet door de beugel kan, iets totaal verkeerd doen met verkeerde afloop | |
| d'r zitte musse òp 't dak, er luisteren kinderen mee |
| N | |
| aege naod naeie, eigen gang gaan, eigenzinnig | |
| net d'r naeve, net niet raak, net gemist | |
| d'r naeve doên, 1. zich vergissen 2. er naast doen | |
| d'r naeve praote, wartaal, verward praten | |
| d'r naeve trekke, zich onttrekken, proberen het niet te doen | |
| viêze nammie, viezerik, vies ventje | |
| heej is 'r naûw án, hij is zorgvuldig | |
| 't begint/begòn te naûwe, het wordt/werd de hoogste tijd | |
| 't kumt nie zó naûw, het komt niet zo precies, we zijn niet zo kieskeurig | |
| 't nâuwt 'r niks, komt niet zo nauw, heeft geen haast | |
| ik zie 's neejs, benieuwd zijn | |
| iets noj hebbe, iets onaangenaam vinden | |
| nut zien òp, enorm gespitst zijn op |
| O | |
| ochaerm, jammer, zielig | |
| in 't octaaf, binnen de 8 dagen aan het begin van het nieuwe jaar waarin men elkaar nog een goed nieuwjaar kan wensen | |
| oëge òp de soep, vetdruppels op de soep | |
| de oëge zien grótter as d'n buuk, te veel opgeschept | |
| 't oëgt nie, het ziet er niet uit | |
| erges nie òp ojjeme, ergens bewust niet op reageren | |
| òlliën beije, jullie samen | |
| ònderèn zette, mengen | |
| ònderèn loëpe, veel bij elkaar komen | |
| òngelukkig kiend, gehandicapt kind | |
| òngenuijd is 'r ok, iemand die niet echt welkom is | |
| iemand òpdoên, verkering krijgen | |
| de kar is òpgeslage, miskraam gehad | |
| ortjes òpaete, restjes opeten | |
| goêd òppâsse, geen verkeerde dingen doen |
| P | |
| gen paer werd zien, ziek, beroerd voelen | |
| iemand 'n paer verkoëpe, iemand een klap geven | |
| dè paerd slöt meej nie mer, dat overkomt me niet meer | |
| d'r tussenuut paere, er vandoor gaan, er tussenuit knijpen | |
| ònder de panne slaope, direct onder de pannen slapen, zonder dat er isolatie tussen zit. Vroeger veel voorkomend bij boerderijen. | |
| achter/ovver de päöl gaon, over de grens gaan/zijn | |
| dè geft genne pâs, dat hoort niet, dat is niet netjes | |
| van 't pedje zien, de weg kwijt zijn (figuurlijk) | |
| 't hiële perdjesspeul, alles wat erbij hoort | |
| daor haj pien án, dat vond hij erg | |
| die löt zich nie ien de tes pisse, die komt goed voor zichzelf op | |
| plaart d'r mar mit hin, kijk maar wat je er mee doet | |
| dè plakt nie, dat schiet niet op | |
| zó âld as de weg nó de Piël, heel oud | |
| pietjes hebbe, luizen hebben | |
| die makte de pis nie laûw, die laat zich niet van zijn stuk brengen, is enorm zelfverzekerd | |
| poët án speule, hard doorwerken om voor bepaalde tijd iets af te hebben | |
| klaore pof, fijn, droog zand | |
| genne praot van make, niet over beginnen, geheim houden | |
| heej prót van vôrst, raegen, sneej, radiobericht over het weer, vorst, regen, sneeuw | |
| pien ien de prul, buikpijn | |
| beej de puët hebbe, beetnemen, oplichten |
| R | |
| moikes raegene, zachtjes regenen, vruchtbaar buitje | |
| 't raegent det 't zó zekt, het regent pijpenstelen | |
| iemand raoje, iemand advies, raad geven | |
| gen richt mit te schiête, niets mee te beginnen | |
| die tikt nie richtig, die is niet goed wijs | |
| die zien mit genne riêk te voere, zij zijn lastig in het gareel te houden, houden zich niet aan afspraken | |
| ligge riême, gejaagd met iets bezig zijn | |
| 'ne hiële rits, een hele reeks | |
| 'ne royale zeikerd, voor het oog doen alsof je gul bent |
| S | |
| de schaaj terug kòmme hale, op tegenbezoek komen | |
| iets schaajlek ánsneeje, iets onvoordelig snijden waardoor je op het eind een te klein stuk overhoudt om eerlijk te delen | |
| schaajlek lache , aanstekelijk lachen | |
| 'ne schaajleke wage , auto die veel brandstof verbruikt | |
| 'ne schaerpen draei, een scherpe, gevaarlijke bocht | |
| de schând is 'r af, de eer is gered | |
| dor hedde 't schaop án 't schiete, daar heb je de poppen aan het dansen | |
| ge kiekt má schier, je ziet er pips uit | |
| schierlek gestörve, plotseling, onverwacht gestorven | |
| wá kan 't schille, wat maakt het uit | |
| án schól staon, voor de klas staan, leerkracht zijn | |
| groëte schól, lagere school | |
| dè schòw nie veul, dat scheelde niets | |
| groëte schreej ien de bòks, snel lopen, grote passen | |
| hoe schriêfde geej òw?, hoe heet je? | |
| wá ziede toch 'ne sinterklaos, wat ben je toch een domme man, sukkel | |
| de slaop uut hebbe, uitgeslapen zijn | |
| vör sles mitdoên, voor spek en bonen meedoen | |
| de slip vol hebbe, zwanger zijn | |
| uut de schoên sloepe, wanneer schoenen te groot zijn en je met de hak omhoog komt | |
| 't slöt, de kerkklok slaat, geeft de tijd aan | |
| heej kreeg smaer as 'ne jachthond, hij kreeg een flinke aframmeling | |
| smaer kriêge, een pak rammel krijgen | |
| d'n urste sneej, de eerste keer maaien van het gras voor hooi | |
| de twedde sneej, tweede keer hooien binnen één seizoen, opbrengst is van mindere kwaliteit | |
| 'n sneejke d'r baovenòp, als iemand zit te liegen hier nog een keer overheen gaan | |
| 'n sneejke d'r taege, op de boterham met beleg nog een snee roggebrood doen | |
| die speejt 'r nie ien, die drinkt graag een borreltje/bier | |
| án de spel zien, diarree bij vee | |
| spiet af hebbe, spijt hebben van | |
| dè kumt nie zó spits/naûw, dat hoeft niet zo nauwkeurig | |
| spits kiêke, er pipsm witjes, ziekelijk uitzien | |
| dè stált nerges òp, dat lijkt nergens op | |
| nie stik, ongeveer, niet helemaal | |
| hoe göt 't? stillekes, hoe gaat het? het gaat wel | |
| straf kaarte, overdreven ijverig kaarten | |
| strônt wie het òw geschete, omschrijving van een verwaand persoon | |
| nie ien de stront ruûre, 1. niet met de problemen van anderen bemoeien 2. geen oude problemen oprakelen | |
| ströp ien de melk, koemelk met klonters als gevolg van uierontsteking | |
| het ie stukke? Is het kapot ('het' is een mechanisch aangedreven voorwerp) | |
| ik kan nie stuute, het gaat niet geweldig/goed, het kan beter | |
| án de sukkel zien, ziekelijk zijn | |
| dik van 't sunt, dik zijn vanwege het opeten van restjes |
| T | |
| telt d'r mar nie òp, reken er maar niet op | |
| dè telt ie wennig, daar is hij niet blij mee | |
| dan goj ik 't thuus zegge, ik stap eens op | |
| die kan ik niet thuusbrenge, daar weet ik de naam niet van | |
| aûw tes, oude vrouw | |
| mit toe tes, met gesloten portemonnee | |
| weej hebbe d'n tied án òns aege, we hebben geen verplichtingen, kunnen zelf invulling aan de tijd geven | |
| tied zat kumt naoit te laat, op 't nippertje op tijd komen | |
| òp òw tòdde kriêge, op je donder krijgen | |
| tòdslappen bând, lekke band | |
| toemá, anmoediging, ga je gang, ga maar | |
| heej kan dor òp de toffel schiete, hij kan geen verkeerd doen | |
| 'nen traej wied, klein eindje, niet ver lopen | |
| òp d'n trek zitte, op de tocht zitten | |
| 't trekt òp de vörste mök, 't tocht | |
| dè huus lit wá trug, stukje van de weg af | |
| trug zette, achteruit rijden | |
| die tukt nerges vör, die deinst nergens voor terug | |
| d'r tussenuut piêpe/kniepe, 1. stilletjes vertrekken, stiekem weggaan 2. overlijden | |
| tuupke trekke, strootje trekken |
| U | |
| um en um, ongeveer | |
| hedde um uut, heb je het op, is het glas leeg | |
| d'r uutreeje, toeren met auto of paard en kar |
| V | |
| òp vandaag , vandaag de dag | |
| verbeeld òw, stel je eens voor (verbeeld) | |
| zien aege verkiêke, vergissen, verkeerd zien, verkeerd beoordelen | |
| dè is hiël vernaam, dat is heel belangrijk | |
| erges van verschiête, schrikken | |
| weej hebbe nog gen verschil gehad, we hebben nog geen onenigheid gehad | |
| dè kan meej niks verschille, dat kan me niet schelen | |
| iemand erges vör verslete hebbe, iemand ergens voor aangezien hebben | |
| die verstônte mekaar, die begrepen elkaar | |
| die vertaere niks, die gebruiken, consumeren niets | |
| vest al gedaon, alvast gedaan | |
| dan stódde d'r vet vör, dan heb je iets moois in het vooruitzicht | |
| vör aeve veul, onverschillig, ongeïnteresseerd | |
| veul nie genoeg, overal commentaar op hebben | |
| ge kunt me de hak viole, je kunt de pot op, je kunt me wat | |
| vleej jaor, vorig jaar | |
| voel ei, rot ei | |
| vör de voêt, een voor een | |
| vör 'n par waeke trug, een paar weken geleden | |
| òp vörhând, van te voren | |
| 't goêd mit òw vörhebbe, goede bedoelingen hebben | |
| ien 't vörre, voorafgaand | |
| vorse mik, brood dat net uit de oven komt | |
| vort make, haasten | |
| lomp stuk vraete, lomp persoon | |
| biëstig vriëd, enorm tevreden, blij, enthousiast | |
| vuls te veul, veel te veel | |
| vuls te wennig, veel te weinig | |
| heej vuult 't licht, hij is gevoelig, heeft een lage pijngrens | |
| vuur en nao , langzamerhand | |
| haj wát án de vuût, bemiddeld, rijk | |
| die kan 'r mit uut de vuût, hij kan er iets mee |
| W | |
| iets of wá, heel wat, niet niks | |
| de schei waeit meej uut de häör, het waait heel erg hard | |
| 'n waej, wats, flaer um de oere kriêge, een draai om de oren krijgen | |
| ien de waek zette, in de week zetten in een teil, voorbereiden op | |
| 's waeks d'r òp, een week later | |
| hui waene, hooi keren | |
| rauw waer, storm, harde wind | |
| vâst waer, bestendig, stabiel weer | |
| waerd òw, verdedig. verweer je | |
| van de wap zien, in de war zijn | |
| zien aege ware, zich in acht nemen | |
| van weg hebbe, op lijken | |
| wennig telle, niet waarderen, niet op prijs stellen | |
| ik bin niks werd, ik voel me niet lekker | |
| van werskânte, van weerszijde | |
| iemand ien zien weze laote, iemand met rust laten, geen commentaar leveren | |
| 't is ien wieje zek, het is nog ver weg in de tijd | |
| die laeft van de wiend, 1. die eet niet 2. die heeft weinig nodig | |
| wiends rad, wiel met slag er in | |
| wiêst zich vanzelf, geen verdere uitleg nodig, vanzelfsprekend | |
| dor heb ik veul wil van, daar heb ik veel plezier, voordeel, gemak van |
| Z | |
| zakkeduuster, heel erg donker | |
| zat án òw aege hebbe, het druk genoeg hebben met jezelf | |
| zeik òp 'ne riêk, stelt niets voor, gaat nergens over | |
| zeik vare, drijfmest verspreiden | |
| die makte de zeik nie laûw, die laat zich niet gek maken | |
| hoe ziede d'r án? hoe voel je je? | |
| goêd aete helt lief en ziel beejèn, goed eten is nodig om te overleven | |
| ònder 't zift trekke, bedonderen, oplichten | |
| zó zoer as brem, erg zuur | |
| 't zoer hebbe, last van maagzuur hebben | |
| zoer waer, guur weer | |
| as de zon stekt göt ze raegen hale, er is regen op komst | |
| de zondag ánhebbe, 1.het beste pak, de mooiste kleding aanhebben 2. beschrijving van rijke mensen | |
| zun gezet hebbe, zouden hebben gezegd | |
| die het niks beej te zette, fysiek verzwakt zijn | |
| de kachel stöt te zeule, de kachel smeult | |
| de fiets stöt òp de zök, de fiets heeft lekke banden | |
| van de zök gaon, flauw vallen | |
| de zök d'r ien zette, vaart maken, snel lopen | |
| lang zök hebbe, langzaam zijn | |
| òp zónne zin, op die manier | |
| dè zuûk ik nie, daar heb ik geen zin in | |
| zuutjes án, rustig aan, langzaam aan |
|
| net zuûver, zojuist |